Byli prezesi TK popierają działania nowych sędziów. „Nic nie może usprawiedliwiać bierności”

Czterej byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego poparli działania sędziów, którzy w piątek odsunęli od obowiązków kierownictwo TK. Marek Safjan, Jerzy Stępień, Bohdan Zdziennicki i Andrzej Zoll zarzucają Karolowi Nawrockiemu oraz Bogdanowi Święczkowskiemu blokowanie pracy sędziów wybranych przez Sejm. Wzywają do zwołania Zgromadzenia Ogólnego, które miałoby zająć się między innymi wnioskami o uchylenie immunitetów Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu.

„Nic nie może usprawiedliwiać bierności”

W oświadczeniu byli prezesi piszą, że Trybunał od ponad dziesięciu lat tkwi w kryzysie. Wskazują na udział osób wadliwie powołanych w składach orzekających, niedopuszczanie do pracy sędziów wybranych przez Sejm i niewykonanie orzeczeń europejskich trybunałów. Ich zdaniem w takiej sytuacji obywatele nie mogą skutecznie korzystać ze skargi konstytucyjnej.

Autorzy popierają działania podjęte w piątek przez sędziów wybranych przez Sejm. Uważają, że były potrzebne, aby przywrócić Trybunałowi możliwość działania. W przekazanym tekście oświadczenia zarzucają też prezydentowi próbę naruszenia autonomii TK podczas nocnej wizyty w jego siedzibie.

Chcą zwołania Zgromadzenia Ogólnego

Safjan, Stępień, Zdziennicki i Zoll domagają się umożliwienia sędziom zwołania Zgromadzenia Ogólnego TK. Wskazują, że powinno ono rozpatrzyć wnioski prokuratora generalnego o uchylenie immunitetów Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu. Samo złożenie wniosków nie oznacza, że sędziowie popełnili przestępstwa.

„Nie istnieje inna droga pozwalająca na zakończenie kryzysu konstytucyjnego” – podkreślają autorzy oświadczenia.

Nawrocki i część sędziów kwestionują decyzje w TK

W piątek Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła przerwę w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Następnie przejęła kierowanie Trybunałem. Legalność tych decyzji jest kwestionowana.

Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i nocą przyjechał do siedziby TK. W oświadczeniu nazwał piątkowe wydarzenia siłowym przejęciem organu państwa. Wezwał do przywrócenia porządku prawnego i zapowiedział konsultacje polityczne.

W sobotę siedmioro sędziów TK, w tym Święczkowski i Sochański, wydało własne oświadczenie. Uznali działania z 30 października za całkowicie bezprawne i zaapelowali do władz o reakcję. To stanowisko przeciwne do oceny przedstawionej przez czterech byłych prezesów.

Pełna treść oświadczenia czterech byłych prezesów TK

Poniżej publikujemy tekst wspólnego oświadczenia Marka Safjana, Jerzego Stępnia, Bohdana Zdziennickiego i Andrzeja Zolla, w brzmieniu przekazanym redakcji.

Legalnie powołani przez Sejm do Trybunału Konstytucyjnego sędziowie podjęli konieczne działania mające na celu przywrócenie funkcji i statusu tej kluczowej dla państwa prawa oraz ochrony praw i wolności obywateli instytucji ustrojowej.

Trybunał jest pogrążony w głębokim kryzysie od ponad 10 lat, składy orzekające są obsadzane z udziałem osób wadliwie powołanych, ale bez udziału sędziów legalnie wybranych. Trybunałem Konstytucyjnym kieruje osoba wybrana w nieprawidłowej procedurze, a w ostatnim okresie jego działalność została całkowicie sparaliżowana wobec niezwoływania Zgromadzenia Ogólnego sędziów TK. Nie są wykonane orzeczenia najważniejszych sądów europejskich – Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości UE nakazujące użycie instrumentów pozwalających na przywrócenie Trybunałowi funkcji instytucji niezależnej i bezstronnej.

Dopóki to nie nastąpi, obywatele są pozbawieni skutecznej obrony swoich praw i wolności, nie mogą korzystać z indywidualnej skargi konstytucyjnej. Taka sytuacja ma charakter alarmujący i wymagała zdecydowanych działań, które pozwolą odbudować autorytet tej instytucji i zaufanie społeczeństwa. Z pewnością nie służy temu zachowanie Prezydenta Rzeczypospolitej, który od wielu miesięcy, wspólnie z sędzią Święczkowskim blokuje możliwość objęcia funkcji przez sędziów powołanych przez Sejm, a w dniu wczorajszym podjął bezpośrednią próbę naruszenia autonomii sądu konstytucyjnego.

Nic nie może usprawiedliwiać bierności w sytuacji, kiedy każdego dnia kryzys konstytucyjny ulega pogłębieniu ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami dla państwa prawa i obywateli. Podjęte obecnie przez sędziów działania są nakierowane na to, aby przywrócić zgodne z Konstytucją funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. Należy umożliwić sędziom urzeczywistnienie tego zamierzenia i zastosowanie koniecznych, legalnych procedur, w tym przede wszystkim zwołanie Zgromadzenia Ogólnego sędziów TK i podjęcie uchwał w sprawie skierowanych do TK wniosków Prokuratora Generalnego o uchylenie immunitetu sędziom Bogdanowi Święczkowskiemu oraz Bartłomiejowi Sochańskiemu. Nie istnieje inna droga pozwalająca na zakończenie kryzysu konstytucyjnego i przywrócenie społeczeństwu Trybunału Konstytucyjnego

Źródła: WP, Rzeczpospolita, Reuters.