Wszystkich Świętych i pamięć o zmarłych. Jak robią to na świecie?
W Polsce początek listopada kojarzy się z kwiatami, zniczami i odwiedzaniem grobów. W innych kulturach pamięć o zmarłych wyraża się poprzez taniec, wspólne posiłki, barwne ołtarze albo symboliczne pochody. Nie są to jednak obchody jednego, wspólnego święta – różnią się znaczeniem, pochodzeniem i terminami.

Warto zacząć od istotnego rozróżnienia. 1 listopada katolicy obchodzą uroczystość Wszystkich Świętych, poświęconą tym, którzy – zgodnie z wiarą Kościoła – osiągnęli zbawienie. 2 listopada przypada Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, nazywane Zaduszkami. W Polsce rodzinne odwiedziny na cmentarzach łączą w praktyce oba dni. Ich religijny sens nie jest jednak taki sam. Więcej o historii tej uroczystości piszemy w materiale skąd wzięły się Wszystkich Świętych.
Meksyk. Święto pamięci pełne kolorów
Meksykańskie Día de los Muertos przypada na przełom października i listopada. Rodziny przygotowują domowe ołtarze – ofrendas – z fotografiami bliskich, kwiatami, świecami i potrawami. W niektórych miejscach wspominaniu zmarłych towarzyszą muzyka i spotkania na cmentarzach. Radosna oprawa nie oznacza braku powagi: jest sposobem wyrażenia więzi z tymi, którzy odeszli. UNESCO opisuje tę tradycję jako symboliczne zaproszenie zmarłych do odwiedzenia żyjących. Nie należy jej utożsamiać z obchodzoną w Polsce katolicką uroczystością.
Japonia. Obon, czyli powrót do rodzinnych stron
W Japonii pamięć o przodkach wyraża się między innymi podczas Obon, obchodzonego w zależności od regionu w lipcu lub sierpniu, a nie 1 listopada. W tym czasie wiele osób odwiedza rodzinne strony i groby. Wspólnoty organizują tańce bon odori, niekiedy przy dźwiękach bębnów, a w różnych miejscach pojawiają się lampiony. Są to zwyczaje zakorzenione w japońskiej tradycji buddyjskiej. Japońska organizacja turystyczna opisuje taniec jako formę uczczenia duchów przodków.
Chiny. Sprzątanie grobów i święta przodków
W Chinach szczególne miejsce zajmuje wiosenne Qingming, nazywane świętem sprzątania grobów. Rodziny porządkują miejsca pochówku, składają kwiaty i dary oraz wspominają krewnych. W innych porach roku, między innymi podczas obchodów związanych z Miesiącem Duchów, występują odmienne zwyczaje, takie jak palenie papierowych przedmiotów symbolizujących ofiary dla zmarłych. Tradycje różnią się regionalnie; nie można sprowadzić ich do jednego „chińskiego Dnia Zmarłych”.
Nepal. Gai Jatra pomaga przeżywać żałobę
W dolinie Katmandu odbywa się Gai Jatra, zwane Festiwalem Krów. Rodziny, które w minionym roku straciły bliskich, uczestniczą w pochodach. Dzieci bywają przebierane za krowy, zwierzęta mające ważne znaczenie w hinduizmie. Obok pamięci o zmarłych pojawiają się śpiew, humor i wspólne świętowanie. Według Nepal Tourism Board obrzęd ma również pomagać osobom w żałobie. Zwykle przypada w lipcu lub sierpniu.
Te obrzędy pokazują różne sposoby zachowywania pamięci o bliskich. Jedni odnajdują ukojenie w ciszy cmentarza, inni we wspólnym tańcu czy rozmowie. Warto pamiętać o odrębnym znaczeniu każdej tradycji zamiast nazywać je wszystkie odpowiednikami polskiego święta.
Zobacz też: Jak różne kultury upamiętniają zmarłych – od Gwatemali po Madagaskar oraz Najsłynniejsze cmentarze świata.
Na podstawie materiałów archiwalnych thefad.pl oraz informacji UNESCO, Japan National Tourism Organization i Nepal Tourism Board. Aktualizacja redakcyjna: 1 listopada 2026 r.
Opracowanie: Darek Frach
Najczęściej czytane
-
1
Jakub Kulik i Artur Morański wybudzeni ze śpiączki. Nowe informacje o rannych policjantach
-
2
Strzelanina w Krakowie. Sprawca nie żyje, sześć ofiar śmiertelnych. Co ustalono?
-
3
Coraz więcej ekranów, coraz mniej przycisków. Nowe badania pokazują zagrożenie
-
4
Prokuratura chce przesłuchać Nawrockiego. Chodzi o kawalerkę pana Jerzego
-
5
Kaczyński w rozmowie z PAP: trudny, ale potrzebny Polsce eksperyment