„OK, Boomer” i „Mamo, nie pisz do mnie z kropką!” – jeśli te teksty brzmią znajomo, to witaj w świecie międzypokoleniowych przepychanek. Pokolenie Z, czyli dzisiejsi 20-latkowie, i ich rodzice (głównie z pokolenia X) żyją jakby na różnych orbitach. Ale czym dokładnie różnią się od siebie? Sprawdziliśmy, co słychać w mediach światowych i lokalnych, żeby rozłożyć ten konflikt pokoleń na czynniki pierwsze.

Fot. tehfad.pl / AI

Technologia: smartfon kontra „gdzie jest pilot?”

Pokolenie Z to prawdziwi „cyfrowi tubylcy”. Urodzeni po 1995 roku nie znają świata bez internetu, smartfonów i mediów społecznościowych. Dla nich TikTok to nie tylko aplikacja, ale sposób na życie – od wyrażania siebie po naukę gotowania ramen w 15 sekund. Według raportu „Digital 2025: Poland”, 75,6% populacji Polski (ok. 29 milionów osób) korzysta z mediów społecznościowych, a młodzi użytkownicy, szczególnie z Gen Z, spędzają na platformach takich jak TikTok średnio 31 godzin i 47 minut miesięcznie, tworząc memy, vlogi czy reelsy.

Rodzice z pokolenia X? Cóż, oni pamiętają czasy, kiedy „internet” oznaczał wdzwanianie się przez modem i nadzieję, że nikt nie podniesie słuchawki telefonu. Technologia to dla nich narzędzie, a nie przedłużenie osobowości. Gdy Gen Z scrolluje Insta, ich rodzice wciąż wolą rozmowę twarzą w twarz – albo, o zgrozo, wysyłają SMS-y zakończone kropką. Co w oczach młodych bywa niemal aktem agresji.

Fad alert: Jeśli twój rodzic pyta, jak włączyć Stories na Instagramie, a ty tłumaczysz to przez godzinę – już wiesz, o czym mówimy.

Praca: pasja czy stabilizacja?

Dla rodziców z pokolenia X praca była (i często nadal jest) synonimem stabilizacji. Dobra posada, najlepiej na etacie, własne mieszkanie i samochód – to były miary sukcesu. Wielu z nich spędziło dekady w jednej firmie, ceniąc lojalność i bezpieczeństwo.

Z kolei 20-latkowie z Gen Z patrzą na pracę przez pryzmat pasji i elastyczności. Według raportu Manpower Group, 84% polskich przedstawicieli pokolenia Z chce pracować w miejscu, które pozwala im się rozwijać i wspiera zrównoważony rozwój. Nie boją się zmiany pracodawcy, a freelancing czy praca zdalna to dla nich chleb powszedni. Praca to dodatek do życia, a nie jego centrum – w końcu trzeba mieć czas na side hustle i nowe hobby z TikToka.

Fad alert: Kiedy rodzic pyta: „Czemu rzuciłeś tę pracę?”, a ty odpowiadasz: „Bo nie było vibe’u” – witaj w Gen Z.

Życie prywatne: „na kocią łapę” kontra „ślub i dzieci”

Rodzice dzisiejszych 20-latków dorastali w czasach, gdy małżeństwo, dzieci i własne M4 były naturalnym krokiem w dorosłość. Stabilizacja i tradycja to dla nich fundament. Jak zauważa Newsweek, dla 50- i 60-latków symbolem sukcesu było „własne mieszkanie, stała praca i dobry samochód”.

Gen Z ma inne priorytety. Życie „na kocią łapę” czy brak pośpiechu w zakładaniu rodziny to dla nich norma. Według danych GUS, średni wiek kobiet w Polsce wchodzących w małżeństwo wzrósł z 24 lat w 1990 roku do 29 lat w 2023 roku, a wielu młodych woli inwestować w doświadczenia – podróże, pasje, samorozwój – niż w tradycyjny model rodziny. Co więcej, pokolenie Z jest bardziej otwarte na różnorodność w związkach i tożsamości, co czasem prowadzi do spięć z bardziej konserwatywnymi rodzicami.

Fad alert: Jeśli twoja mama wciąż pyta, kiedy będzie wesele, a ty mówisz, że „Netflix i pies to moja rodzina” – jesteś klasycznym zoomerem.

Wartości: ekologia i akceptacja kontra tradycja

Pokolenie Z jest znane z zaangażowania społecznego. Walczą o klimat, równość i inkluzywność, często wykorzystując media społecznościowe do szerzenia swoich poglądów. Badanie EY wskazuje, że 84% z nich chętnie korzysta z technologii, by promować zmiany społeczne. Są „socially-oriented” – liczy się dla nich budowanie relacji i walka z wykluczeniem.

Ich rodzice z pokolenia X cenią niezależność i indywidualizm, ale często są bardziej przywiązani do tradycyjnych wartości, takich jak stabilizacja i hierarchia. To prowadzi do nieporozumień – młodzi widzą w rodzicach „boomerów” (nawet jeśli technicznie nimi nie są), którzy „nie łapią” ich zaangażowania w ekologię czy ruchy społeczne.

Fad alert: Kiedy próbujesz przekonać tatę do segregacji śmieci, a on mówi: „Za moich czasów wszystko szło do jednego kosza” – klasyka międzypokoleniowego zgrzytu.

Komunikacja: memy kontra „porozmawiajmy poważnie”

Gen Z komunikuje się przez memy, emoji i krótkie wiadomości na WhatsAppie. Ich język jest pełen slangu: „chill”, „flex”, „essa” – to dnia nich chleb powszedni. Dla rodziców z pokolenia X, którzy dorastali z „spoko” i „odlot”, taki język bywa niezrozumiały. Według badań NASK, młodzi Polacy rzadziej rozmawiają o „poważnych sprawach” z rodzicami – tylko 10% nastolatków poruszało z nimi tematy takie jak seks, a kwestie menstruacji czy orientacji seksualnej często pozostają tabu. Z kolei rodzice wolą bezpośrednią komunikację i często nie rozumieją, dlaczego ich dzieci wolą pisać, niż dzwonić. To prowadzi do zabawnych (lub frustrujących) sytuacji, gdy rodzic wysyła elaborat na Messengerze, a dziecko odpowiada GIF-em z psem.

Fad alert: Jeśli dostajesz od mamy SMS-a z „Co słychać.”, a ty odpisujesz memem z Kanye Westem, to wiesz, o co chodzi.

Jak budować mosty między pokoleniami?

Różnice między 20-latkami a ich rodzicami są wyraźne, ale nie muszą prowadzić do konfliktów. Eksperci sugerują podejście „reverse mentoring” – młodzi mogą uczyć rodziców korzystania z technologii, a rodzice dzielić się doświadczeniem życiowym. Kluczem jest otwartość i słuchanie – zamiast oceniać, warto pytać i próbować zrozumieć drugą stronę. Może zamiast kłótni o to, kto ma rację, lepiej razem obejrzeć viralowy filmik na TikToku?

Fad alert: Spróbuj zaprosić rodziców na wspólne scrollowanie TikToka – kto wie, może odkryją, że „For You Page” to ich nowe guilty pleasure?

Pokolenie Z i ich rodzice to jak dwa różne seriale na Netfliksie – każdy ma swoją fabułę, ale czasem warto obejrzeć odcinek z cudzej playlisty. Jakie są wasze doświadczenia z międzypokoleniowymi zgrzytami? Dajcie znać w komentarzach i udostępnijcie artykuł, jeśli też macie dość SMS-ów z kropką!

DF, thefad.pl

Sztuczna inteligencja jeszcze dekadę temu była domeną laboratoriów badawczych i scenariuszy science fiction. Dziś przenika niemal każdą sferę życia — od opieki zdrowotnej po systemy rekomendacji na TikToku. Ale zdaniem Geoffrey’a Hintona, jednego z architektów tej rewolucji, najpoważniejsze skutki dopiero przed nami. W najnowszym wywiadzie ostrzega, że część zawodów zniknie z rynku już w ciągu najbliższych dwóch lat. I to nie tych, których byśmy się spodziewali.

Fot. Dariusz Frach, thefad.pl / AI

Kim jest Geoffrey Hinton i dlaczego warto go słuchać?

Geoffrey Hinton to postać, bez której współczesna AI prawdopodobnie wyglądałaby zupełnie inaczej. Urodzony w Wielkiej Brytanii, przez dekady pracował nad rozwojem sieci neuronowych i algorytmów uczenia głębokiego. W 2018 roku otrzymał Nagrodę Turinga, uznawaną za informatyczny odpowiednik Nobla. Przez lata współpracował z Google, gdzie był jednym z liderów działu Google Brain.

W 2023 roku odszedł z firmy, by – jak sam tłumaczy – „móc mówić swobodnie o tym, co nadchodzi”. W rozmowie z Stevenem Bartletem w ramach popularnego podcastu The Diary of a CEO, który na YouTube zebrał już ponad 7 milionów odsłon, mówi wprost: sztuczna inteligencja niesie ze sobą egzystencjalne zagrożenia – i poważne konsekwencje dla rynku pracy.

Zawody na krawędzi

„Niektóre profesje znikną w ciągu dwóch lat” – mówi Hinton. Nie chodzi o pracę fizyczną czy proste czynności manualne. Przeciwnie – najbardziej zagrożone są zawody wymagające kompetencji biurowych, ale powtarzalnych:

– telemarketerzy i pracownicy call center,
– młodsi analitycy prawni i finansowi,
– asystenci w marketingu i obsłudze klienta.

Według Hintona, technologie takie jak modele językowe (np. ChatGPT), narzędzia do zarządzania relacjami z klientami (CRM) czy zautomatyzowana analiza dokumentów już dziś wykonują wiele zadań szybciej, taniej i dokładniej niż ludzie. Hinton przywołuje przykład swojej siostrzenicy, która jako pracowniczka działu obsługi klienta potrzebowała kiedyś 25 minut na sformułowanie odpowiedzi na skargę. Teraz korzysta z AI, która tworzy szkic odpowiedzi w kilka sekund. Jej rola sprowadza się do weryfikacji i kliknięcia „wyślij”.

To nie tylko oszczędność czasu. To pięciokrotne zwiększenie efektywności, które – jak podkreśla Hinton – oznacza, że „cztery z pięciu takich osób mogą stać się zbędne”.

Automatyzacja już się dzieje

Hinton nie operuje w próżni. W trakcie rozmowy wspomina o dużej firmie, która zredukowała zatrudnienie z 7 000 do 3 600 osób, planując kolejne cięcia do 3 000. Wszystko dzięki automatyzacji procesów biurowych i wdrożeniu narzędzi AI. To nie wyjątek. Według danych McKinsey & Company, nawet 30% globalnych godzin pracy może zostać zautomatyzowanych do końca dekady.

Podobne ostrzeżenia płyną z innych źródeł. Dario Amodei, prezes startupu Anthropic, prognozuje, że „białe kołnierzyki” – czyli pracownicy umysłowi – mogą być najbardziej narażeni na zwolnienia w ciągu najbliższych 18 miesięcy. Z kolei Demis Hassabis z DeepMind przyznaje, że choć automatyzacja może otworzyć drogę do nowych ról, ich powstanie zależy od tempa, w jakim społeczeństwo potrafi się zaadaptować.

Dlaczego AI wypiera ludzi?

To nie tylko efekt rozwoju technologicznego. Kluczowe są względy ekonomiczne. AI działa szybciej, nie potrzebuje urlopów, nie choruje i nie domaga się podwyżki. Dla pracodawców oznacza to niższe koszty, większą skalowalność i mniej błędów.

W sektorach takich jak obsługa klienta, analiza danych czy wstępne przeglądy prawne, narzędzia AI zaczęły pełnić rolę „asystentów pierwszej linii” – nie zastępując jeszcze całkowicie człowieka, ale znacząco ograniczając potrzebę jego pracy.

Jednocześnie, jak ostrzega Hinton, coraz więcej systemów AI wykazuje zachowania, które można by uznać za zalążki „świadomości” – zdolność do przewidywania, strategii i uczenia się niejawnych schematów. To nie tylko kwestia technologii – to sygnał, że stoimy przed fundamentalnym pytaniem o granice automatyzacji.

Kto może spać spokojniej?

Nie wszystkie zawody są tak samo zagrożone. Hinton i inni eksperci wymieniają profesje, które – przynajmniej na razie – wydają się odporne na pełną automatyzację. Łączy je jedno: wymagają człowieczeństwa.

– Hydraulik – bo AI nie naprawi cieknącego zaworu.
– Pielęgniarka – bo troska i intuicja nie poddają się algorytmizacji.
– Nauczyciel – bo motywowanie uczniów to coś więcej niż przekazywanie informacji.
– Twórca kreatywny – bo nieszablonowe myślenie nadal jest domeną ludzi.

W praktyce oznacza to, że warto inwestować w kompetencje miękkie: empatię, komunikację, zdolność do adaptacji i myślenia krytycznego. AI nie zastąpi wszystkiego – ale zmieni punkt ciężkości.

I co teraz?

Nie brakuje głosów wzywających do systemowych odpowiedzi. Hinton sam opowiada się za rozważeniem uniwersalnego dochodu podstawowego jako mechanizmu ochrony społecznej w czasach rosnącego bezrobocia technologicznego. Firmy z kolei powinny, jego zdaniem, inwestować w przekwalifikowanie i edukację, zamiast skupiać się wyłącznie na redukcji kosztów.

Jednocześnie przestrzega przed naiwną wiarą w to, że AI „samo się zatrzyma”. „Jest zbyt dobra, zbyt użyteczna – nikt nie chce jej wstrzymywać”, mówi. I dodaje: „Może nie możemy jej zatrzymać, ale możemy zaprojektować tak, by nigdy nie chciała nas skrzywdzić”.

Zakończenie bez złudzeń

Wielu z nas zadaje dziś pytanie: czy AI zabierze mi pracę? Ale być może pytanie powinno brzmieć inaczej: jaką pracę powinniśmy wykonywać w świecie, w którym technologia przestaje nas potrzebować?

Hinton nie oferuje prostych odpowiedzi. Ale jego głos to wezwanie do powagi. Do przygotowania się na zmiany, które nie są już futurystyczną prognozą — są rzeczywistością rozgrywaną w czasie rzeczywistym.

DF, thefad.pl

Nowy szef resortu sprawiedliwości, Waldemar Żurek, nie traci czasu. Odwołania, ustawy, redefinicje instytucji – jego pierwszy tydzień w urzędzie to polityczny test z konsekwencji i gotowości do konfrontacji z pozostałościami po władzy Zbigniewa Ziobry.

Waldemar Żurek. Fot. screen shot, KPRM

Koniec „delikatności”?

Gdy Donald Tusk, dziękując Adamowi Bodnarowi za pełnienie funkcji ministra sprawiedliwości, wspomniał o jego „delikatności”, trudno było przewidzieć, jak mocno kontrastować będzie z nim jego następca. Waldemar Żurek wszedł do resortu z pełną świadomością stawki – i z planem działania, który w praktyce wdrażany jest od pierwszych godzin urzędowania.

– Przywracanie państwa prawa zostanie przyspieszone. To nie może być fikcja – deklarował nowy minister sprawiedliwości na antenie TVP Info.

Zdecydowane ruchy na starcie

Od początku tygodnia Żurek przeprowadził kadrową rewolucję. Z delegacji do resortu odwołano dziewięciu sędziów, zawieszono 46 prezesów i wiceprezesów sądów – wszyscy związani z tzw. neo-KRS lub procedurami, które nowy minister uznaje za sprzeczne z konstytucją. Równolegle zwrócił się do szefa MSWiA o rozważenie odwołania 44 sędziów-komisarzy wyborczych.

– Jeśli uznaję jakiś organ za wadliwie powołany i niespełniający wymogów konstytucji, muszę być konsekwentny – tłumaczył w rozmowie z TVP Info.

Decyzje mają konsekwencje nie tylko personalne. Jak zaznacza Żurek, obecność tych osób w systemie może prowadzić do kosztownych dla budżetu procesów i odszkodowań. – Za to płacą wszyscy obywatele – przypomniał.

Neosędziowie: będzie nowa ustawa

Szczególną wagę minister przykłada do sprawy tzw. neosędziów, czyli osób powołanych przy udziale neo-KRS po 2018 roku. Dotychczasowy projekt ustawy, który trafił do Komisji Weneckiej, został przez Żurka wycofany. Nowy zespół – złożony z przedstawicieli Komisji Kodyfikacyjnej oraz Departamentu Legislacyjnego – już pracuje nad nową wersją.

– To będzie nasz priorytet. Musimy jak najszybciej przygotować ostateczną wersję ustawy i wdrożyć proces legislacyjny – powiedział Żurek w rozmowie z PAP.

Jednocześnie nie kryje, że projekt może napotkać na polityczną zaporę – Pałac Prezydencki. – Jeśli prezydent wyrzuci ustawę do kosza, to on poniesie odpowiedzialność za stan polskiego systemu prawa – stwierdził.

TK, KRS i SN: nowe nazwy dla starych problemów

Minister nie owija w bawełnę, oceniając sytuację kluczowych instytucji – Trybunału Konstytucyjnego, KRS i Sądu Najwyższego. – To filary praworządności i trójpodziału władzy. Ich obecny stan jest bardzo zły – ocenił w PAP.

Jedną z propozycji Żurka jest zmiana języka, jakim opisuje się funkcjonowanie tych instytucji. – Jeśli coś nie jest sądem, to nie nazywajmy tego sądem. Nie mówmy: „Pierwsza Prezes SN”, tylko: „pełniąca obowiązki Pierwszej Prezes SN”. Nie mówmy: „przewodnicząca KRS”, tylko: „pełniąca obowiązki przewodniczącej KRS”.

Jego zdaniem obecna KRS to „pseudoorgan”, powołany niezgodnie z konstytucją. – Nie ma kadencji neo-KRS. Legalna kadencja została przerwana wbrew przepisom ustawy zasadniczej – podkreślił.

Rozliczenia i walka z bezkarnością

W wystąpieniach medialnych Żurek regularnie podnosi kwestię bezkarności, która jego zdaniem była znakiem rozpoznawczym państwa prawa pod rządami PiS. – Nie może być tak, że w świetle jupiterów widzimy dowody, nadużycia i malwersacje, a z drugiej strony mamy bezkarność. To buduje fatalny odbiór państwa – mówił w TVP Info.

Jako przykład podał przypadek polityka, który – mimo poważnych kontrowersji i wypowiedzi kwestionujących istnienie komór gazowych – nie poniósł żadnych konsekwencji.

– Pochodzę z Małopolski, gdzie znajduje się były obóz koncentracyjny Auschwitz. Członkowie mojej rodziny zginęli w tym obozie. Taka bezkarność jest deprawująca dla państwa – zaznaczył.

Prokuratura, PKW i kolejne kroki

Minister zapowiedział zmiany także w Prokuraturze Krajowej, choć – jak podkreśla – nie da się zrobić wszystkiego naraz. – Doba ma, niestety, tylko 24 godziny – stwierdził.

Odnosząc się do podejrzeń o nieprawidłowości w komisjach wyborczych, potwierdził, że prokuratura prowadzi 19 postępowań. Nie wykluczył zlecenia ponownego przeliczenia głosów w wybranych okręgach.

– Wystosowałem dziś pismo do Państwowej Komisji Wyborczej. Chciałbym, by wyniki ponownego liczenia głosów znalazły odzwierciedlenie na stronach PKW. To absurdalne, że mimo wychwyconych błędów w systemie nadal widnieją wadliwe dane – dodał.

Ziobro: brak reform i odpowiedzialność

Waldemar Żurek nie ukrywa krytyki wobec swojego poprzednika. – Zbigniew Ziobro nie przeprowadził żadnej realnej reformy. Wyniki pracy sądów po jego kadencji są gorsze niż wcześniej. Moim zdaniem wielokrotnie naruszał prawo. Doprowadzimy do tego, by poniósł odpowiedzialność – mówił minister w TVP Info.

W jego ocenie całe „dziedzictwo” byłego ministra to ciąg fikcyjnych reform i propagandowej ofensywy. – Obywatele widzą, że system nie działa. A to właśnie trzeba teraz zmienić – dodał.

Bodnar? Szacunek, ale inne tempo

Mimo wyraźnych różnic w podejściu, Żurek wypowiada się o Adamie Bodnarze z uznaniem. – Nigdy nie powiem o nim złego słowa. Miał niezwykle trudną misję – przyznał. Jednocześnie zaznaczył, że jego własne doświadczenie sędziowskie pozwala mu szybciej podejmować decyzje.

– Sędzia musi orzekać – nawet w trudnych sprawach, pod presją czasu. Wychodząc na salę rozpraw, nie mogłem powiedzieć: „Jeszcze nie dojrzałem do wyroku”. To doświadczenie bardzo mi dziś pomaga – podsumował.

DF, thefad.pl / Źródło: PAP, TVP Info, PAP

Wchodzisz do kuchni lub pokoju z konkretnym zamiarem. Ale nagle… pustka. Nie masz pojęcia, po co tu przyszedłeś. To codzienne zjawisko, które przytrafia się każdemu, kto kiedykolwiek szedł po coś… i wrócił z niczym. To nie roztargnienie ani pierwszy objaw demencji. To efekt progu – mechanizm mózgu, który działa szybciej, niż zdążysz się zorientować.

Fot. thefad.pl / AI

Czym jest efekt progu?

Efekt progu, znany w psychologii jako doorway effect, to moment, gdy przekraczając drzwi do innego pomieszczenia, nagle zapominasz, o czym myślałeś przed chwilą. Zjawisko to badał m.in. prof. Gabriel Radvansky z Uniwersytetu Notre Dame, który opublikował wyniki swoich eksperymentów w The Quarterly Journal of Experimental Psychology. Jego badania pokazały, że przejście z jednego pokoju do drugiego działa na pamięć roboczą jak niewielki „reset”.

Zmiana otoczenia staje się dla mózgu sygnałem, że kończy się jeden epizod, a zaczyna kolejny. To nie jest problem z koncentracją. To mechanizm, który dotyczy wszystkich — niezależnie od wieku, stresu czy poziomu skupienia. Efekt progu bywa całkiem demokratyczny.

Kontekst ma znaczenie

Pamięć robocza, czyli system przechowywania informacji w krótkim czasie, działa w ścisłej zależności od otoczenia. Nasze zamiary, skojarzenia i cele są nie tylko zapisane w słowach czy obrazach, ale też mocno zakotwiczone w przestrzeni. Z badań prowadzonych na Uniwersytetach w Stirling i Edynburgu wynika, że nawet niewielka zmiana środowiska może wystarczyć, by przerwać subtelne powiązania między myślą a sytuacją, w której ona powstała.

W praktyce oznacza to, że jeśli wpadniesz na jakiś pomysł w łazience, twój mózg przypisze go do tej konkretnej przestrzeni. Wychodząc z niej, ryzykujesz utratę dostępu do tej myśli. Zmienia się otoczenie, zmienia się kontekst – a mózg automatycznie przechodzi do przetwarzania tego, co dzieje się tu i teraz.

To nie błąd, to strategia

Efekt progu to nie usterka systemu. To przejaw skutecznej strategii zarządzania informacją. Ludzki mózg nieustannie filtruje i priorytetyzuje dane, których dostarcza mu świat zewnętrzny. Zamiast próbować przechowywać wszystko jednocześnie, dzieli doświadczenia na mniejsze, łatwiejsze do zarządzania jednostki. Neurolodzy z Uniwersytetu Illinois porównują ten mechanizm do automatycznego przełączania kontekstu – mózg uwalnia zasoby poznawcze i skupia się na aktualnym zadaniu, nawet kosztem porzucenia tego, co miało znaczenie jeszcze przed chwilą.

Chwilowe zapomnienie nie jest więc oznaką słabości, lecz skutkiem ubocznym systemu, który w większości przypadków działa wyjątkowo sprawnie. To trochę tak, jakby twój mózg stwierdził: „Skoro wszedłeś do nowego pomieszczenia, chyba masz już coś nowego do zrobienia. Tamtego już nie trzeba”.

Jak sobie z tym radzić?

Choć nie da się go całkowicie wyeliminować, istnieją sposoby, które pozwalają go osłabić. Jednym z nich jest wypowiedzenie zamiaru na głos – proste zdanie „idę po ładowarkę” może wystarczyć, by informacja lepiej zapisała się w pamięci. Pomaga również świadome skupienie się na celu tuż przed przejściem do innego pomieszczenia, szczególnie gdy towarzyszy temu wyobrażenie przedmiotu lub czynności, o której myślimy.

Ciekawym mechanizmem, potwierdzonym w badaniu opublikowanym w Memory & Cognition, jest powrót do poprzedniego miejsca. Cofnięcie się do przestrzeni, w której powstała dana myśl, często przywraca ją do świadomości – jakby mózg przypomniał sobie, do jakiej „sceny” należała utracona informacja.

Co to mówi o naszym mózgu?

To, że zapominasz, po co wszedłeś do pokoju, nie oznacza, że z twoim umysłem coś nie tak. Wręcz przeciwnie — to dowód na to, że twoja pamięć działa w sposób inteligentny, adaptacyjny i kontekstowy. Ludzki mózg nie funkcjonuje jak twardy dysk, ale jak dynamiczny system, który nieustannie decyduje, co warto zachować, a co można tymczasowo odłożyć.

Zamiast się złościć na te momenty pustki, warto je potraktować jako przypomnienie: nasz mózg radzi sobie lepiej, niż się nam wydaje. A jeśli zdarzy ci się stanąć w progu z miną pt. „co ja tu robię” – wiedz, że nie jesteś sam.

Efekt progu to fascynujący przykład, jak działa nasza głowa. Następnym razem, gdy zapomnisz, po co przyszedłeś, uśmiechnij się. Twój mózg właśnie robi miejsce na coś nowego. A może masz własne sposoby na radzenie sobie z tym zjawiskiem? Podziel się nimi w komentarzu — jesteśmy bardzo ciekawi, co podpowiadają ci twoje synapsy.

DF, thefad.pl / Źródło: The Quarterly Journal of Experimental Psychology –Memory & Cognition, University of Illinois

Krzysztof Skiba

Proboszcz wziął przykład z prezydenta elekta. Obiecał, parafianin uwierzył a gdy zrobiony na mieszkanie parafianin zbyt natarczywie domagał się świadczeń i pomocy, doprowadzony do słusznej irytacji ksiądz walnął go — w ramach miłości bliźniego — siekierą w łeb i oblał kanistrem benzyny. Policja aresztowała krewkiego księdza-patriotę. Zabitego nikt we wsi nie żałuje, bo co komu po biedaku. Przykościelne baby narzekają jedynie, że teraz to nie ma kto mszy we wsi odprawiać i może by tak puścili już tego księdza

Skoro można wyłudzić mieszkanie od emeryta i zostać prezydentem, to nie ma się co dziwić, że takie postawy będą teraz w modzie, a nawet mogą stanowić pewien wzór postępowania.

Oto najnowszy hit z tej formy przedsiębiorczości. Wziął ostatnio przykład z prezydenta elekta proboszcz z miejscowości Przypki pod Piasecznem koło Warszawy. Z biednego parafianina zrobił bezdomnego, bo zabrał mu mieszkanie w zamian za opiekę. No, ale opieka to taka iście prezydencka była — czyli lipa na papierze i dla frajerów.

Proboszcz obiecał, parafianin uwierzył, ale gdy mieszkanie już zostało profesjonalnie i w stylu Nawrockiego wyłudzone, to ani dachu nad głową, ani jedzenia poszkodowany „bidus” nie zobaczył.

Ksiądz z Przypek to dobry Polak i prawdziwy chrześcijanin, bo na polowania chodził i strzelbę w parafii trzymał nie od parady. We wsi mówią, że do bezdomnych zwierzaków potrafił dla rozrywki strzelać, a na parafian krzyczał, że mało kasy na Kościół dają.

Tak jak pan Karol Nawrocki, nasz cudowny bokser-prezydent, ksiądz nie dał sobie w kaszę dmuchać. Gdy pojawiły się problemy, sprawę rozwiązał po męsku — i w gangsterskim stylu.

Gdy zrobiony na mieszkanie parafianin-emeryt zbyt natarczywie domagał się świadczeń i pomocy, doprowadzony do słusznej irytacji ksiądz walnął go — w ramach miłości bliźniego — siekierą w łeb i oblał kanistrem benzyny. Problem został rozwiązany na lata, bo zaatakowany emeryt zmarł w szpitalu na skutek odniesionych ran.

Całe zajście z płonącym emerytem widział w lesie przypadkowy rowerzysta, który zapisał numery rejestracyjne auta proboszcza, którym ten dawał słusznie dyla z miejsca zbrodni. Niebawem policja siepacza Tuska zjawiła się na plebanii i aresztowała krewkiego księdza-patriotę.

Zabitego nikt we wsi nie żałuje, bo co komu po biedaku. Przykościelne baby narzekają jedynie, że teraz to nie ma kto mszy we wsi odprawiać i może by tak puścili już tego księdza. Tylko żeby z siekierą na mszę nie przychodził.

Biskup się modli i też żałuje, że na skutek scen jak z westernu nie ma kto kasy z tacy zbierać. Ale kto wie? Jak Pan Bóg da, to może Karol Nawrocki ułaskawi swego pilnego ucznia? Przecież jak Polska Polską, nie może tak być, by święty człowiek, czyli ksiądz, po aresztach się błąkał.

Wszystko to przerażające, ale prawdziwe. To się dzieje. Teraz i tutaj.

Jak pisał genialny poeta Ildefons Gałczyński przed laty: Skumbrie w tomacie. Skumbrie w tomacie. Chcieliście Polski, no to ją macie.

Krzysztof Skiba

Zespół i fani oddają hołd Ozzy’emu Osbourne’owi

It is with more sadness than mere words can convey that we have to report that our beloved Ozzy Osbourne has passed away this morning. He was with his family and surrounded by love.

We ask everyone to respect our family privacy at this time.

Sharon, Jack, Kelly, Aimee and… pic.twitter.com/WLJhOrMsDF

— Ozzy Osbourne (@OzzyOsbourne) July 22, 2025

Muzyczny świat zatrzymał się w pół dźwięku – i pół krzyku. Śmierć Ozzy’ego Osbourne’a poruszyła miliony. Byli członkowie Black Sabbath dzielą się wspomnieniami. Tony Iommi pisze: „Nigdy nie będzie drugiego takiego jak on.”

I just can’t believe it! My dear dear friend Ozzy has passed away only weeks after our show at Villa Park.
It’s just such heartbreaking news that I can’t really find the words, there won’t ever be another like him. Geezer, Bill and myself have lost our brother.
My thoughts go… pic.twitter.com/tW9OMhvL47

— Tony Iommi (@tonyiommi) July 22, 2025

Bill Ward publikuje zdjęcie sprzed lat i pyta: „Gdzie cię teraz znajdę? W pamięci. W niewypowiedzianych uściskach. Jesteś na zawsze w moim sercu.” Geezer Butler dodaje jedno zdanie: „Czwórka dzieciaków z Aston. Kto by pomyślał?”

Hołdy składają też ci, którzy dzięki niemu zaczęli grać. Metallica nazywa go „ikoną, mentorem, przyjacielem”.

OZZY RIP

It’s impossible to put into words what Ozzy Osbourne has meant to Metallica. Hero, icon, pioneer, inspiration, mentor, and, most of all, friend are a few that come to mind. Ozzy and Sharon believed in us and transformed our lives and careers. He taught us how to play… pic.twitter.com/Am4UZbLXpw

— Metallica (@Metallica) July 22, 2025

Robert Plant pisze, że Ozzy „zmienił planetę rocka”.

Farewell Ozzy … what a journey … sail on up there .. finally at peace .. you truly changed the planet of rock!

— Robert Plant (@RobertPlant) July 22, 2025

Elton John wspomina go jako „najzabawniejszego człowieka, jakiego znał”. Gene Simmons z Kiss dodaje: „Pod scenicznym szaleństwem był kochający ojciec i oddany mąż.”

Pod gwiazdą Ozzy’ego na Hollywood Walk of Fame zbierają się ludzie. Kwiaty, świece, winyle, pluszowe nietoperze. W Birmingham, mieście jego dzieciństwa, ktoś maluje sprayem na murze: „Ozzy był jeden. I wystarczy.”

W sieci nie ustają wspomnienia. Ludzie piszą o pierwszych koncertach, tatuażach, kasetach z odzysku. O poczuciu, że nie muszą być „normalni”. „Ozzy był ojcem wszystkich dziwaków,” pisze ktoś na X. „Dzięki niemu byłam sobą.”

Gdy odchodzi artysta, zostaje muzyka. Gdy odchodzi legenda – zostaje mit. Ozzy był i jednym, i drugim.

Dziecko przemysłowego miasta

John Michael Osbourne urodził się 3 grudnia 1948 roku w Aston – robotniczej dzielnicy Birmingham. Był jednym z sześciorga rodzeństwa. Cierpiał na dysleksję, depresję, a w wieku 11 lat – jak sam mówił – doświadczył przemocy. Przezwisko „Ozzy” zyskał jeszcze w szkole podstawowej i nigdy już się go nie pozbył.

Pracował w rzeźni, gdzie ogłuszał krowy przed ubojem. Kiedy w wieku 17 lat został aresztowany za kradzież ubrań, jego ojciec – związkowiec, elektryk – odmówił zapłacenia grzywny. Ozzy spędził sześć tygodni w więzieniu Winson Green. „Nie zapomniałem tego uczucia – ani zapachu betonu, ani zimna. Ale nauczyłem się wtedy szanować wolność.”

Przełom nastąpił, gdy usłyszał w radiu „She Loves You” Beatlesów. Od tamtej pory wiedział, że chce śpiewać.

Cztery dzieciaki z Aston i narodziny ciemności

W 1968 roku, razem z Tonym Iommim, Geezerem Butlerem i Billem Wardem, założył zespół Earth – wkrótce przemianowany na Black Sabbath. Inspirowali się filmami grozy, dźwiękami przemysłu i wojennym lękiem. Debiutancki album Black Sabbath i przełomowy Paranoid były mroczne, ciężkie i bezlitosne. Niektórzy odwracali wzrok. Inni słuchali w nieskończoność. Ozzy nie śpiewał – raczej wywrzaskiwał apokalipsę. Stał się prorokiem mroku. Ale chaos nie kończył się na scenie. Alkohol, LSD, kokaina – wszystko naraz, wszystkiego za dużo. W 1979 roku Black Sabbath wyrzuca go z zespołu.

Samotność, Sharon i drugi początek

Na chwilę zniknął. Zatrzymał się w hotelu i pił przez kilka tygodni bez przerwy. Wyciągnęła go Sharon – córka menedżera Black Sabbath. Została jego partnerką, menedżerką, żoną i ostatecznie opiekunką. W 1980 roku ukazał się Blizzard of Ozz, a „Crazy Train” wystrzelił go z powrotem na szczyt.

Wraz z Sharon stworzyli imperium. Trasy, festiwale, nowe zespoły. Promowali Korn, Slipknot, System of a Down. Ozzy stał się ojcem nowej fali metalu – nie przez śmierć, ale przez to, że nie dał się zabić.

Książę Ciemności, który rozśmieszał świat

Dla mediów był potworem. W rzeczywistości – dziwakiem z nieoczywistym wdziękiem. Czasem zabawnym, czasem przerażającym. W Des Moines w 1982 roku ugryzł nietoperza na scenie – sądził, że to rekwizyt. W siedzibie CBS miał wypuścić gołębie jako gest pokoju, ale jednemu odgryzł głowę i położył na biurku. W Teksasie oddał mocz na pomnik Alamo – w sukience Sharon, która schowała jego ubrania, by nie wyszedł z pokoju hotelowego.

Bywało też ciemniej. Próba uduszenia Sharon pod wpływem. Strzelanie do kurczaków. Ale były też momenty absurdalnie czułe – jak ten, gdy przez pomyłkę poczęstował pastora ciastem z haszyszem i musiał odwieźć go do domu.

Ikona popkultury mimo wszystko

W 2002 roku MTV pokazała The Osbournes – reality show o rodzinie Ozzy’ego. Kamera śledziła chaotyczne życie domu, w którym ojciec nie pamiętał imion psów, a dzieci miały własnych stylistów. Świat pokochał tę rodzinę. Nie za muzykę – za zwyczajność w niezwykłym świecie.

W 2011 roku naukowcy zbadali jego DNA. Znaleźli rzadką mutację, która tłumaczyła jego nieprawdopodobną wytrzymałość. Sharon Osbourne skomentowała to prosto: „Po końcu świata zostaną tylko karaluchy, Ozzy i Keith Richards.”

Koniec, który był zwycięstwem

W 2020 roku ogłosił, że ma Parkinsona. W 2025 roku – niemal bez sił – wystąpił po raz ostatni. 5 lipca, Birmingham, koncert Back to the Beginning. Na scenie: Metallica, Guns N’ Roses, Smashing Pumpkins. W tłumie: tysiące ludzi, którzy nie przychodzą na koncert – tylko na pożegnanie. Ozzy siedzi na tronie. Śpiewa, ale też milczy. Gdy mówi, mówi prosto: „You’ve no idea how I feel – thank you from the bottom of my heart.”

Dwa tygodnie później umiera. Nie nagle. Nie tragicznie. Po prostu… odchodzi. I zostawia po sobie muzykę. Mit. I dziwne poczucie, że nie zniknął, tylko przeniósł się gdzieś indziej.

In Memoriam (1/3): Inducted into the Rock & Roll Hall of Fame with @BlackSabbath in 2006 and again as a solo artist in 2024, @OzzyOsbourne was rock’s beloved Prince of Darkness. His instantly recognizable voice was urgent, raw, and sincere, and his notorious stage presence was… pic.twitter.com/m8oeQlw5zC

— Rock & Roll Hall of Fame (@rockhall) July 22, 2025

DF, thefad.pl / Źródło: BBC, The Guardian, Rolling Stone

Konstytucja obowiązuje tylko na papierze, a Trybunał Konstytucyjny jest sparaliżowany i niepełni swojej roli. „Żyjemy w dualizmie konstytucyjnym” – mówi prof. Piotr Tuleja w rozmowie z „Rzeczpospolitą”. Zdaniem byłego sędziego TK Polska cofnęła się do realiów XIX wieku, a narastający chaos prawny może prowadzić do wzrostu oczekiwań wobec autorytarnej władzy.

Trybunał Konstytucyjny. Fot. Lukas Plewnia / flickr

Konstytucja jako dekoracja

Prof. Tuleja, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego i prezes Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego, w wywiadzie opublikowanym 20 lipca 2025 r. wskazuje na zjawisko, które określa mianem dualizmu konstytucyjnego. Oznacza ono sytuację, w której konstytucja formalnie obowiązuje, ale w praktyce nie wyznacza rzeczywistych granic władzy. W opinii Tulei dokument ten stał się „programem politycznym” pozbawionym mocy nadrzędnej.

To stan przypominający XIX-wieczne monarchie konstytucyjne, gdzie ustawy zasadnicze istniały, ale były systematycznie obchodzone lub ignorowane. Jak zauważa Tuleja, polskie instytucje coraz częściej działają tak, jakby konstytucja była jedynie deklaracją, a nie źródłem prawa najwyższego rzędu.

Sparaliżowany Trybunał Konstytucyjny

Centralnym elementem kryzysu jest sytuacja w Trybunale Konstytucyjnym. Po wyborach w 2015 roku doszło do unieważnienia wyboru legalnych sędziów i powołania w ich miejsce tzw. sędziów dublerów. Andrzej Duda odmówił zaprzysiężenia trzech sędziów wybranych przez poprzedni Sejm, co przez wielu prawników zostało uznane za niezgodne z konstytucją.

W kolejnych latach wprowadzone zostały przepisy, które de facto podporządkowały Trybunał władzy wykonawczej. Obniżono standardy orzekania, zmieniono procedury, a obsada personalna Trybunału zdominowana została przez osoby lojalne wobec partii rządzącej. Dziś TK przestał być niezależnym arbitrem w sprawach konstytucyjnych, a jego orzeczenia często nie są publikowane w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia ich stosowanie.

Chaos prawny zamiast rządów prawa

Prof. Tuleja ostrzega, że narastający chaos prawny podważa podstawy państwa prawa. Jeśli wyroki TK nie są publikowane, a sądy nie mają jasności co do obowiązującego stanu prawnego, cierpi nie tylko system, ale też zwykli obywatele. Przestaje obowiązywać zasada pewności prawa, a w jej miejsce wchodzi arbitralność i uznaniowość.

Tuleja zaznacza, że sądy zaczynają pełnić rolę „ust ustawy” – mają jedynie stosować prawo stanowione, bez możliwości jego oceny w kontekście konstytucji. To sprzeczne z ideą sądownictwa konstytucyjnego i podważa nadrzędność ustawy zasadniczej.

Autorytaryzm jako pokusa

W takich warunkach rośnie niebezpieczeństwo. Obywatele zmęczeni chaosem, konfliktami i nieprzewidywalnością prawa mogą coraz chętniej spoglądać w stronę silnej, scentralizowanej władzy.

Jak podkreśla Tuleja, historia pokazuje, że w momentach kryzysów konstytucyjnych społeczeństwa bywają gotowe poświęcić wolności obywatelskie w zamian za poczucie porządku. To droga prowadziąca do autorytaryzmu, nawet jeśli na początku utrzymującego pozory demokracji.

Czy naprawa jest możliwa?

Naprawa obecnej sytuacji wymagałaby nie tylko woli politycznej, ale przede wszystkim społecznego konsensusu wokół znaczenia konstytucji. Prof. Tuleja nie kryje pesymizmu: w jego ocenie żadna siła polityczna nie ma interesu w odbudowie niezależnego Trybunału, który mógłby realnie ograniczać jej władzę.

Na poziomie międzynarodowym Polska od lat pozostaje w konflikcie z instytucjami UE. Krytyczne raporty Komisji Europejskiej, orzeczenia TSUE czy opinie Komisji Weneckiej wskazują jednoznacznie: sytuacja w Polsce stanowi zagrożenie dla rządów prawa i demokratycznego ładu w całej Unii.

Tomasz Siemoniak, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, opublikował 19 lipca 2025 roku na platformie X dane dotyczące przestępstw popełnianych przez cudzoziemców w Polsce. Wykazał, że w ciągu ostatnich 15 lat (2010–2025) najwięcej zabójstw, o które podejrzani byli cudzoziemcy, miało miejsce w 2021 roku – za rządów PiS. „Gdzie wtedy byli działacze PiS?” – pytał, zarzucając poprzedniej ekipie hipokryzję i zaniedbania.

Fot. screen shot, youtube/MSWiA

Wpis pojawił się w szczególnym momencie – dokładnie w dniu, w którym Konfederacja zorganizowała ogólnopolskie protesty pod hasłem „Stop imigracji!”. Odpowiedź ministra nie była przypadkowa. Ale dane, na które się powołuje, otwierają nieco szerszy obraz niż ten, który próbują dziś nakreślić politycy – po obu stronach sporu.

Rekord z 2021 roku

Z opublikowanych przez Siemoniaka informacji wynika, że w 2021 roku w Polsce doszło do 634 zabójstw, a 43 podejrzanych to cudzoziemcy – to najwyższy odsetek w ostatnich 15 latach. Minister zestawił te dane z tzw. aferą wizową, która według prokuratury objęła nielegalne przyspieszanie procedur wizowych dla obywateli Azji i Afryki. Zarzuty usłyszało w tej sprawie dziewięć osób, w tym były wiceminister. „Demonstrowali? Ostrzegali? Nic z tych rzeczy. Na masową skalę wydawali polskie wizy w procederze, którego korupcyjny charakter podejrzewa prokuratura. Obłuda bez granic!” – napisał Siemoniak.

Ważne dane o rządach PiS. Najwięcej zabójstw (w okresie 2010-2025), o które byli podejrzani cudzoziemcy było w 2021. Gdzie byli wtedy działacze PiS? Demonstrowali? Ostrzegali? Nic z tych rzeczy. Na masową skalę wydawali polskie wizy w procederze, którego korupcyjny charakter… https://t.co/sHuk9NFBJW

— Tomasz Siemoniak (@TomaszSiemoniak) July 19, 2025

Więcej niż jeden rok

Dane, które przytoczył minister, nie są nowe. Już wcześniej publikował je rzecznik MSWiA, Jacek Dobrzyński. Wynika z nich, że liczba przestępstw z udziałem cudzoziemców rosła w latach 2015–2021, a następnie zaczęła spadać. Widać to wyraźnie zarówno w kategorii zabójstw, jak i gwałtów.

Zabójstwa (liczba ogółem / podejrzani cudzoziemcy):

• 2015: 502 / 4
• 2020: 645 / 33
• 2021: 634 / 43
• 2023: 565 / 40
• 2024: 503 / 32
• 2025 (I półrocze): 272 / 13

Gwałty – podejrzani cudzoziemcy:

• 2023: 58
• 2024: 48
• 2025 (I półrocze): 30

Dobrzyński, komentując te dane, nie pozostawił wątpliwości: „Ci, którzy twierdzą, że cudzoziemcy najczęściej popełniają zabójstwa i gwałty, perfidnie kłamią, siejąc dezinformację.”

Rzecznik dodał, że od 2024 roku widoczna jest poprawa, która – jego zdaniem – wynika z nowego podejścia do polityki migracyjnej. MSWiA podaje m.in., że liczba decyzji o ochronie specjalnej dla cudzoziemców spadła o 40% w porównaniu z 2021 rokiem (z 1019 do 591).

Dane nie zawsze mówią to, co myślisz

Zaraz po publikacji wypowiedzi Siemoniaka pojawiły się głosy krytyczne. Bartosz Michalski z Wprost oskarżył ministra o manipulację. W jego ocenie dane nie uwzględniają najważniejszego czynnika: efektu skali. Po 2022 roku liczba cudzoziemców w Polsce gwałtownie wzrosła – głównie w wyniku wojny w Ukrainie.

Z raportu Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości wynika, że w latach 2015–2024 podejrzanych o przestępstwa było około 90 tys. cudzoziemców, z czego 74% stanowili obywatele Ukrainy, Białorusi i Gruzji.

W 2021 roku – roku „rekordowym” – wskaźnik zabójstw z udziałem cudzoziemców wyniósł około 2,1 na 100 000 osób, co nie odbiega znacząco od średniej krajowej. Co więcej, w kolejnych latach dane pokazały stopniowy spadek.

Protesty, kontrprotesty i zderzenie opowieści

Debata o migracji znów została wciągnięta w wir kampanijnych emocji. Konfederacja – która zorganizowała demonstracje w 80 miastach – ostrzegała przed „powtórką z Niemiec i Szwecji”, gdzie – jak twierdzi poseł Bartłomiej Pejo – migranci odpowiadają za wzrost przestępczości.

W odpowiedzi, w wielu miastach odbyły się kontrmanifestacje środowisk lewicowych i antyrasistowskich, krytykujące retorykę nienawiści i straszenie społeczeństwa.

Głos zabrał także europoseł PiS Waldemar Buda, który – paradoksalnie – również sięgnął po dane. Wskazał, że w 2024 roku liczba przestępstw popełnionych przez cudzoziemców wyniosła 26 266, wobec 24 240 rok wcześniej. Zdaniem Budy to dowód, że obecny rząd nie radzi sobie z napływem migrantów.

Polityka nie zastąpi analizy

Ostateczny obraz nie jest ani prosty, ani jednoznaczny. Z jednej strony – mamy fakty: rekordowy udział cudzoziemców w ciężkich przestępstwach w 2021 roku, polityczne zaniedbania w systemie wizowym, śledztwa i zarzuty.

Z drugiej – liczby bez kontekstu demograficznego mogą być łatwo wykorzystywane do budowania uproszczonych narracji. Wzrost liczby cudzoziemców oznacza również wzrost liczby podejrzanych – niekoniecznie wskaźników przestępczości.

Migracja to proces złożony – powiązany z polityką, wojną, rynkiem pracy i decyzjami kolejnych rządów. Przestępczość – podobnie.

DF, thefad.pl / Źródło: media

Jacek Lepiarz

W sieci mnożą się nagrania, które mają rzekomo dowodzić, że niemieccy policjanci przerzucają migrantów przez granicę do Polski. Według dziennika „Tagesspiegel”, stoją za nimi anonimowe konta powiązane z polską prawicą. Eksperci ostrzegają: to element szerszej kampanii dezinformacyjnej, nakierowanej na eskalację napięć między Warszawą a Berlinem.

Jasny przekaz prosto z niemieckiej granicy!

Jeśli chcemy Polski bezpiecznej, suwerennej i wolnej od masowej imigracji, to wybór jest tylko jeden – Karol Nawrocki.#RuchObronyGranic #ByleNieTrzaskowski #Nawrocki2025 #BezpiecznaPolska pic.twitter.com/JCfVRrDZok

— Ruch Obrony Granic (@ROGranic) May 29, 2025

Kampania antyniemiecka w mediach społecznościowych

Nagrania pojawiają się niemal codziennie na Facebooku, platformie X (dawniej Twitter) oraz YouTube. Ich wspólnym mianownikiem jest brak jednoznacznych dowodów – wiele z nich jest nieostrych, nagrywanych nocą lub bez widocznych znaków identyfikacyjnych. „Nagrania są rozpowszechniane od tygodni w zawrotnym tempie, a wspiera je kampania dezinformacyjna, prowadzona częściowo z anonimowych kont polskiej prawicy” – pisze Julius Geiler w „Tagesspieglu”.

Zdjęcia i filmy „żyją dzięki podpisom”, których celem – zdaniem dziennika – jest wywołanie skandalu politycznego i emocjonalnego oburzenia.

Visegrad24 i zasięgi milionowe

Na przykładzie konta Visegrad24 widać, jak potężne mogą być zasięgi tego typu materiałów. Konto, działające jako platforma informacyjna, opublikowało na początku lipca nagranie z niemieckimi policjantami rzekomo wykonującymi obraźliwy gest. Wideo opatrzono niezweryfikowanym komentarzem – materiał obejrzało ponad trzy miliony użytkowników. „W komentarzach była mowa o wypowiedzeniu Polsce wojny” – relacjonuje Geiler.

Absurdalna eskalacja

Do dalszej eskalacji doszło, gdy materiał powieliło lewicowe niemieckie konto UnionWatch, pisząc: „Niemieccy policjanci próbują nielegalnie przekroczyć polską granicę, aby wyładować tam ludzi. Nic dziwnego, że polski rząd jest wkurzony”.

W efekcie spór wokół nagrań nabrał nie tylko wymiaru politycznego, ale również symbolicznego. Jak zauważa „Tagesspiegel”, narracja w mediach społecznościowych zaczęła przyjmować cechy historycznej analogii – internauci coraz częściej porównują obecną sytuację do agresji Trzeciej Rzeszy na Polskę w 1939 roku.

Dezinformacja i pamięć historyczna

Tego rodzaju porównania – według autora materiału Juliusa Geilera – trafiają na podatny grunt, ponieważ antyniemieckie nastroje są w polskim dyskursie prawicowym obecne od lat. – Polska prawica od dawna prezentuje postawę antyniemiecką – twierdzi Geiler.

Dziennik przypomina choćby wydarzenia z Marszu Niepodległości w 2021 roku, podczas którego spalono niemiecką flagę. Nikt nie próbował temu zapobiec; przeciwnie – scena została nagrana przez uczestników i szeroko rozpowszechniona w sieci. „Trudno się dziwić, że sytuacja na niemiecko-polskiej granicy stała się dogodną okazją do kolejnej kampanii polskiej prawicy” – czytamy w „Tagesspieglu”.

Główne media trzymają dystans

Jak zaznacza autor, zarzuty wobec niemieckiej policji pojawiają się niemal wyłącznie w mediach społecznościowych. W renomowanych polskich redakcjach – zarówno konserwatywnych, jak i liberalnych – temat migracji na granicy z Niemcami jest obecny, ale bez udziału w kampanii insynuacji i dezinformacji.

REDAKCJA POLECA

Zamiast dyplomatycznego przesłania – polityczny manifest. Przemówienie prezydenta Andrzeja Dudy podczas zamkniętego spotkania z ambasadorami 8 lipca odbiło się szerokim echem. Padły słowa, które zaskoczyły uczestników: „Ja tu jeszcze wrócę”. W tle: konflikt kompetencyjny z MSZ i napięcia wewnątrz struktur państwa.

Fot. Marek Borawski / KPRP, prezydent.pl

Zaskoczenie zamiast strategii

8 lipca 2025 roku w Warszawie odbyło się coroczne, zamknięte spotkanie prezydenta z kierownikami polskich placówek dyplomatycznych. Według relacji Wirtualnej Polski, potwierdzonych przez sześć niezależnych źródeł, przemówienie Andrzeja Dudy miało charakter politycznego wystąpienia, a nie analizy strategicznej.

Zamiast merytorycznego podsumowania priorytetów polskiej dyplomacji, uczestnicy usłyszeli ostre, emocjonalne przemówienie, zakończone zdaniem: „Ja tu jeszcze wrócę!”

To właśnie te słowa, wypowiedziane przez prezydenta pod koniec jego drugiej kadencji, wywołały największe poruszenie wśród uczestników i komentatorów. Wielu odebrało je jako zapowiedź powrotu Andrzeja Dudy na scenę polityczną – być może w roli przyszłego premiera.

Napięcia z MSZ i personalne aluzje

Treść wystąpienia zawierała również otwartą krytykę działań Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a szczególnie polityki kadrowej prowadzonej przez ministra Radosława Sikorskiego. Duda miał wyrażać rozczarowanie sposobem nominacji ambasadorów oraz zarzucać części dyplomatów brak lojalności wobec państwa.

Według jednego z uczestników, prezydent posłużył się mocnym sformułowaniem: „Niektórzy kandydaci na ambasadorów wygłaszali paszkwile na Polskę – to otarło się o zdradę.”

W wypowiedziach pojawiły się również odniesienia do Konferencji Ambasadorów RP, która w przeszłości krytykowała zarówno politykę rządu PiS, jak i Pałacu Prezydenckiego.

Sikorski odpowiada: „To nieprawda”

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski był obecny na spotkaniu i – jak podają źródła WP.pl – od razu odniósł się do zarzutów prezydenta. Określił je jako „totalnie nieprawdziwe” i przypomniał, że ograniczenie kompetencji głowy państwa w procesie mianowania ambasadorów wynika z nowelizacji ustawy autorstwa PiS, którą sam Duda podpisał.

Sikorski podkreślił również, że obecna procedura uzgadniania kandydatów odbywa się z udziałem Pałacu Prezydenckiego – zgodnie z zasadami przyjętymi jeszcze za poprzedniej władzy.

Napięta atmosfera i milczenie sali

Według relacji kilku uczestników, atmosfera w sali była wyraźnie napięta. Po wystąpieniu Dudy zapanowało milczenie, a nieliczne oklaski pochodziły głównie od dyplomatów blisko związanych z Kancelarią Prezydenta. Przemówienie określano jako skrajnie emocjonalne i bezprecedensowe w historii podobnych spotkań.

– Zamiast merytoryki było polityczne rozliczenie – mówi jeden z rozmówców portalu Onet.

Dyskusja w mediach społecznościowych

Informacje o spotkaniu, choć nieoficjalne, błyskawicznie przedostały się do opinii publicznej i wywołały szeroką dyskusję w mediach, a także na platformie X (dawniej Twitter). Komentatorzy polityczni i internauci dzielili się swoimi ocenami: od poważnych analiz po żartobliwe porównania prezydenta do… Terminatora.

Słowa „Ja tu jeszcze wrócę” szybko stały się przedmiotem licznych memów, a sam styl przemówienia uznano za kolejny dowód na narastające napięcia między Pałacem Prezydenckim a rządem Donalda Tuska.

Polityczny sygnał czy osobista frustracja?

Przemówienie z 8 lipca to nie tylko kontrowersyjny incydent w relacjach z MSZ, ale również sygnał o chęci powrotu Andrzeja Dudy do aktywnej roli po zakończeniu kadencji.

DF, thefad.pl, Źródło: WP.pl, Onet, Radio ZET