Znalazł przy drodze małego kota. Nie miał pojęcia, jak niezwykłe to zwierzę

Kiedy mieszkaniec Boliwii znalazł przy drodze niewielkiego, cętkowanego kota, uznał, że przygarnął zwykłego domowego pupila. Z czasem okazało się, że zwierzę wcale nie zachowuje się jak kot domowy. Trafiło do schroniska dla dzikich zwierząt, gdzie zainteresowało biologów. Dopiero późniejsze badania DNA ujawniły, jak niezwykła była ta znajomość.

Niewielki drapieżnik, nazywany Tigrino, stał się przedstawicielem gatunku nieznanego dotąd nauce: Leopardus tilcayo. Wyniki badań ogłoszono we wrześniu 2026 roku w czasopiśmie „Current Biology”. To pierwszy od ponad stu lat formalnie opisany nowy gatunek żyjącego kota.

Niepozorny kot ze schroniska

Tigrino został znaleziony jako kocię w boliwijskim regionie Nor Yungas w 2016 roku. Później trafił do ośrodka Senda Verde. Kiedy biolog Paola Nogales-Ascarrunz zaczęła mu się przyglądać, przypominał jej znane już południowoamerykańskie koty tygrysie. Coś jednak nie pasowało: zwłaszcza duże, nieregularne plamy na sierści.

Sam wygląd nie wystarcza do odkrycia nowego gatunku. Zwierzęta należące do jednej grupy potrafią się od siebie różnić, a gatunki spokrewnione bywają niemal nie do odróżnienia. Dlatego potrzebne były badania genetyczne.

DNA pokazało znacznie więcej, niż oczekiwano

Międzynarodowy zespół zbadał pełne genomy 38 osobników z różnych części Ameryki Południowej. Wykorzystał także materiał pochodzący z okazów muzealnych. Wtedy okazało się, że zwierzęta wcześniej traktowane jako blisko spokrewniona grupa obejmują pięć odrębnych gatunków.

Jednym z nich był właśnie Tigrino. Nowy gatunek otrzymał nazwę Leopardus tilcayo — od określenia używanego przez lokalnych mieszkańców. To ważny szczegół: dla ludzi żyjących w tych lasach kot nie był zupełną nowością. Nowe było jego naukowe rozpoznanie.

Mniejszy od kota domowego, ale całkowicie dziki

Tilcayo ma około 46 centymetrów długości ciała i waży mniej więcej 1,4 kilograma. Ma smukłą sylwetkę, zaokrąglone uszy i jasnobrązową sierść z ciemnymi rozetami. Z wyglądu przypomina miniaturowego lamparta, choć oczywiście nie jest jego pomniejszoną wersją.

Żyje w boliwijskich lasach mglistych Yungas — wilgotnych, górskich terenach położonych na wschodnich stokach Andów. To obszar trudny do badania, a mały, skryty drapieżnik jest tam szczególnie trudny do zauważenia. Wstępne obserwacje sugerują, że poluje na drobne gryzonie i może być aktywny głównie nocą, ale naukowcy wciąż wiedzą bardzo mało o jego życiu na wolności.

Odkrycie jest początkiem kolejnej pracy

Nie znamy liczebności tego gatunku ani dokładnego obszaru jego występowania. Wiadomo natomiast, że lasy Yungas są narażone na wylesianie, pożary, działalność wydobywczą i rozdrobnienie siedlisk. Zanim przyrodnicy będą mogli skutecznie chronić tilcayo, muszą dowiedzieć się, gdzie jeszcze żyje.

Najbardziej zaskakujące w tej historii jest chyba to, że odkrycie nie zaczęło się od wyprawy w nieznane. Zaczęło się od kota, którego ktoś znalazł przy drodze, a potem oddał pod opiekę schroniska. Przez lata był znany swoim opiekunom. Dopiero nauka dowiedziała się, kim naprawdę jest.

Źródła: Current Biology, PUCRS, National Geographic